چکیده هر مقاله در واقع یک مقاله کوچک است و مثل یک مقاله کامل شامل قسمت های مقدمه، متدولوژی، نتیجه گیری و بحث بر روی نتیجه است.
از آنجایی که چکیده مقاله بسیاری از مواقع به طور مستقل از مقاله در بانک های اطلاعاتی قرار می گیرد باید از هر حیث از مقاله اصلی مستقل باشد
یعنی از مراجع مقاله در آن استفاده نشده باشد یا اگر استفاده شده است مرجع به طور کامل در خود چکیده ذکر شود
چون ممکن است خواننده ای که چکیده مقاله را می خواند به اصل مقاله دسترسی نداشته باشد و از خود چکیده باید بتواند بفهمد به چه مرجعی در آن ارجاع داده شده است.
به علاوه از اختصارهایی که در مقاله استفاده ( و معرفی ) شده است نباید در چکیده استفاده شود مگر این که در خود چکیده اختصار تعریف شده باشد و الا چکیده مستقل از مقاله اصلی نخواهد بود.
بهتر است چکیده با یک یا دو جمله در مورد پیش زمینه موضوع مورد بحث مقاله آغاز شود و در یک تا نهایت سه جمله به بیان مسأله ای بپردازد که در مقاله از آن صحبت شده است (مقدمه)بعد از آن باید روش مورد استفاده در مقاله بیان شود و مشخص شود چه جنبه هایی از مسئله مورد مطالعه قرار گرفته است .(متدولوژی)
سپس به بیان اصلی ترین نتایج مقاله پرداخته می شود (نتیجه گیری) دقت کنید که در عین این که مقالات معمولاً نتایج متعددی را در بخش نتیجه گیری بیان می کنند فقط اصلی ترین نتایج باید در چکیده ذکر شوند. در نهایت باید در یک یا دو جمله مشخص شود که نتایج ذکر شده چه اهمیتی دارند (بحث بر روی نتایج).
نکات ویرایشی در چکیده نویسی:
حداکثر طول چکیده در بین ژورنال های مختلف متغیر بوده و معمولاً چیزی بین ۱00 تا ۲۵0 کلمه است و معمولاً نباید بیش از یک پاراگراف باشد. کنفرانس هایی که از چکیده برای ارزیابی مقاله استفاده می کنند در برخی موارد اجازه می دهند که چکیده تا برای ارزیابی مقاله (extended summary) ۴00 کلمه هم باشد و این تازه غیر از برخی کنفرانس هاست که از چکیده طولانی ها استفاده می کنند. چکیده هایی طولانی معمولاً بین ۲ تا ۴ صفحه هستند. نکته دیگر این که چکیده مقاله مثل ویترین مقاله است. چکیده خوب هم تأثیر مثبت بر داروهای مقاله و ویراستار ژورنال دارد و هم این که نقش اساسی در جلب خواننده های بالقوه بازی می کند. توجه شود که شمار زیادی از خوانندگان بالقوه ماقله از روی چکیده تصمیم می گیرند که مقاله را بخوانند یا نه.
بنابراین بهتر است در عین این که بازاریابی خودبی از طریق چکیده برای مقاله می شود در مورد نتایج اغراق نشود چون تأثیر بسیار بدی بر خواننده و داور مقاله خواهد داشت.
به طور کلی امروزه در شیوه نگارش مقالات علمی بیشتر دو نوع چکیده مطرح است:
۱ ساختاری کلا یک پاراگراف
۲ غیر ساختاری (Structured) شامل پاراگراف های الف زمینه و اهداف ، ب روش ها، ج نتایج، د نتیجه گیری نهایی.
چه چکیده ساختاری و چه غیر ساختاری باید حاوی موارد زیر باشد:
۱ سؤالاتی که مورد ارزیابی واقع شده اند.
۲ طراحی و متدهای مورد استفاده در مطالعه
۳ یافته های مهم شامل نتایج اساسی به صورت عدد
۴ خلاصه ای کوتاه از تفسیرها و نتیجه گیری نهایی 200 تا ۳00 کلمه حداکثر.
از نظر معیارهای ISI بهترین نوع چکیده، چکیده ساختاری هست )قبلاً چکیده تمام نما بود( تعداد کلمات چکیده نیز بهتر است بین ۱۸0 تا ۲۸0 کلمه باشد .در پژوهشی که بر روی مقالات مجلات علمی پژوهشی انگلیسی زبان ایران صورت گرفت، پراکندگی بسیار زیادی در مقالات را نشان می داد و اکثر مقالات چکیده ساختاری را رعایت نکرده بودند.
اول دفتر به نام ایزد دانا