نظزیه منطق فازی ( FUZZY) در مدیریت اطلاعات

نظرية مجموعههاي فازي، نقش بسزايي در مديريت اطلاعات دارد و اگرچه بيش از 40 سال از ارائه اين نظريه ميگذرد، نه تنها وجوه استفاده از آن کمرنگ نشده، بلکه بتدريج به کاربردهاي آن در حوزه هاي مختلف مديريت اطلاعات افزوده ميشود. در جهاني که همه چيز به سوي نسبيت پيش ميرود و از قطعيت فاصله ميگيرد، تمرکز بر منطق فازي که زيربناي آن را عدم قطعيت تشکيل ميدهد، تقريباً اجتناب ناپذير است.
بويژه با وجود ابزارها و محملهاي جديد اطلاعاتي مانند اينترنت، روز به روز با عدم قطعيت و ابهام بيشتري مواجه ميشويم. در حقيقت، با فراگير شدن رسانههاي اطلاعاتي، با مخاطبان عامي مواجهيم که کنترل آنها به راحتي ممکن نيست و وجود و ماهيت آنها براي سرويسدهندگان در هالهاي از ابهام قرار دارد. هرچند اين کاربران ممکن است خواستههاي مشخص و دقيقي داشته باشند، اما از آنجا که دانش آنها در سطوح متفاوت قرار دارد و به هيچ وجه قابل اندازه گيري نيست،
ذخيره، سازماندهي و شيوه هاي بازيابي اطلاعات بايد به گونه اي باشد که بتواند با درنظر گرفتن ابهامي که در سيستم وجود دارد و با کمک زبان طبيعي، پاسخگوي اين خواسته ها باشد. زبان طبيعي از آنجا که به ساختار ذهني انسان نزديکتر بوده و توسط همه کاربران با هر سطح از توانايي و دانش قابل استفاده است، بويژه در شرايطي که خدمات کتابخانه غيرحضوري است و امکان آموزش به استفاده کنندگان نيز وجود ندارد، در ايجاد پايگاههاي اطلاعاتي و طراحي موتورهاي جستجو و ذخيره و بازيابي اطلاعات، بسيار مورد توجه قرار گرفته است و منطق فازي به تحقق چنين نظامي بسيار کمک ميکند.
به نظر ميرسد در حوزه فراهم آوري و رده بندي، منطق فازي نوپا بوده و عرصه براي پژوهشهاي بيشتر، خالي مانده است. اگرچه اين دو حوزه به لحاظ ماهيت کار و با توجه به پژوهشهاي انجام شده، تا حدودي از منطق فازي دور هستند، اما به دليل انعطاف زيادي که در نظريه مجموعه هاي فازي وجود دارد، اين علم به باز شدن گرههاي موجود در اين دو حوزه نيز کمک خواهد کرد.

مجموعه هاي کتابخانه ها که امروزه کم کم از حالت سخت خارج شده و به سمت دنياي مجازي حرکت ميکنند، بي شک بر بنيادهاي فازي بهتر بنا شده و خدماترساني آنها نيز رضايت بخش تر خواهد بود. بويژه در پاسخگويي به نيازهاي کاربران، از آنجا که اين نيازها ماهيتاً فازي بوده و از فردي به فرد ديگر ممکن است تغيير يابند،
استفاده از منطق فازي، براي سامانههاي اطلاعاتي اين امکان را فراهم ميسازد که با در نظر داشتن نقاط ابهام در درخواست هاي کاربران، دقيقترين اطلاعات موجود در پايگاه را در اختيار آنان قرار دهند. با توجه به نقش ارزندهاي که منطق فازي ميتواند در مديريت اطلاعات داشته باشد، لزوم توجه به اين علم در کتابداري و اطلاعرساني، ضروريتر به نظر ميرسد.
اما همانطور که مطالب مندرج در اين پژوهش نيز نشان ميدهد، تسلط به نظريه هاي فازي و محاسبات آن اندکي دشوار بوده و به درک مفاهيم پيچيده رياضي نياز دارد. به همين دليل، لازم است پژوهشگران اين عرصه با مفاهيم و محاسبات رياضي کاملاً آشنايي داشته و با درک صحيحي از اين مقوله، به حل مسائل موجود در رشته با کمک منطق فازي مبادرت ورزند.



اول دفتر به نام ایزد دانا